Gewichten en maten

Beschrijving van het dier

De kievit (Vanellus vanellus) is een middelgrote, opvallende vogel die behoort tot de familie van de plevieren (Charadriidae). Dit dier is vooral bekend in Nederland en andere delen van Europa, maar ook in Azië en delen van Noord-Afrika. De kievit heeft een kenmerkend voorkomen en gedrag dat hem geliefd maakt bij vogelliefhebbers en natuuronderzoekers.
Uiterlijk vertoont de kievit een mix van zwart en wit in het verenkleed met een prachtige, iriserende groenpaarse gloed op de rug en vleugels die vooral in het zonlicht goed zichtbaar is. De buik en delen van het gezicht zijn wit, wat een sterk contrast vormt met de donkere kleuren. Een van de meest opvallende kenmerken is de lange, omhoog krullende kuif op de kop, die bij beide geslachten voorkomt, hoewel deze bij het mannetje doorgaans langer en opvallender is. Jonge vogels missen deze opvallende kuif en hebben een minder opvallend verenkleed.
Met een lengte van ongeveer 28 tot 31 centimeter en een spanwijdte van 67 tot 76 centimeter is de kievit niet een bijzonder grote vogel, maar zijn gedrag en geluid maken hem onmiskenbaar. Het dier staat bekend om zijn spectaculaire baltsvlucht, waarbij het mannetje hoog in de lucht klimt om vervolgens met gespreide vleugels en gesloten staart naar beneden te duiken, daarbij een kenmerkend "kievit" geluid makend. Dit gedrag is niet alleen bedoeld om vrouwtjes te imponeren, maar ook om territoria af te bakenen.
Kieviten zijn voornamelijk te vinden in open landschappen zoals weilanden, akkers, moerassen en soms ook op luchthavens, zolang er maar voldoende zicht is en het gebied niet te dicht begroeid is. Ze voeden zich met een dieet dat voornamelijk bestaat uit insecten en andere kleine ongewervelden, die ze met hun scherpe snavel uit de zachte grond pikken.
De voortplantingstijd van de kievit begint vroeg in het voorjaar, wanneer de mannetjes terugkeren naar hun broedgebieden om een territorium te vestigen. Het nest is een eenvoudige kuiltje op de grond, vaak in open veld, waarin de vrouwtjes 3 tot 4 eieren leggen. Deze eieren, bekend om hun kenmerkende gevlekte uiterlijk, zijn uitstekend gecamoufleerd tegen de bodem. Beide ouders nemen de taak op zich om de eieren te bebroeden en later de jongen te beschermen en voeden.
De kievit heeft te maken met diverse bedreigingen, waaronder habitatverlies door intensieve landbouw en stedelijke ontwikkeling, evenals predatie. In sommige delen van hun verspreidingsgebied zijn de aantallen de afgelopen decennia afgenomen, wat leidt tot zorgen over de toekomst van deze karakteristieke vogelsoort.
In Nederland heeft de kievit een speciale plaats in het hart van veel natuurliefhebbers, deels vanwege zijn opvallende verschijning en gedrag, maar ook vanwege zijn rol in de volkscultuur. Het vinden van het eerste kievitsei markeert traditioneel de komst van de lente, een gebruik dat tegenwoordig om natuurbeschermingsredenen aan banden is gelegd. Desondanks blijft de kievit een symbool van de veranderende seizoenen en de rijke biodiversiteit van het Nederlandse landschap.